چگونه قارچ دهان را از بین ببریم؟ برای از بین بردن قارچ دهان، یا همان برفک دهان، ابتدا باید شدت عفونت و علت آن را شناسایی کنیم. رعایت بهداشت دقیق دهان و دندان، مصرف داروهای ضدقارچ تجویزی مانند نیستاتین یا فلوکونازول، کنترل قند خون، اصلاح رژیم غذایی و تقویت سیستم ایمنی، اصلیترین روشهای درمان قطعی این عارضه هستند. برفک دهان معمولاً با لکههای سفید روی زبان، لثه و داخل گونهها همراه است و در صورت بیتوجهی میتواند درد، سوزش و دشواری در بلع ایجاد کند. با اجرای گامبهگام روشهای درمانی و مراجعه به متخصص بیماریهای دهان، میتوان قارچ دهان را بهطور کامل کنترل و از عود مجدد آن جلوگیری کرد.
در این راهنمای جامع، با درمانهای خانگی برفک دهان و همچنین روشهای پزشکی موثر برای از بین بردن قارچ دهان آشنا خواهید شد.
برفک دهان چیست و چرا ایجاد میشود؟
علائم رایج برفک دهان
برفک دهان معمولاً با لکههای سفید یا کرمیرنگ روی زبان، داخل گونهها، لثهها و گلو مشخص میشود که ظاهری شبیه به پنیر دلمه بسته دارند. سایر علائم شایع شامل قرمزی و التهاب در دهان، احساس سوزش و درد، دشواری در بلع یا غذا خوردن، از دست دادن حس چشایی، ترکخوردگی و قرمزی در گوشههای دهان (شیلایت زاویهای) و احساس وجود پنبه در دهان است.
دلایل اصلی بروز قارچ دهان
این عارضه زمانی رخ میدهد که قارچ کاندیدا آلبیکنسکه بهطور طبیعی در دهان وجود دارد، به دلیل برهم خوردن تعادل میکروبی، بیش از حد رشد کند. عوامل متعددی میتوانند این تعادل را برهم زده و منجر به بروز برفک دهان شوند. از جمله مهمترین دلایل میتوان به ضعف سیستم ایمنی (در نوزادان، سالمندان، افراد مبتلا به HIV/AIDS یا تحت درمان سرطان)، مصرف آنتیبیوتیکها یا کورتیکواستروئیدهای استنشاقی، دیابت کنترلنشده، خشکی دهان، استفاده از دندانهای مصنوعی نامناسب، سیگار کشیدن، استرس و تغییرات هورمونی در دوران بارداری اشاره کرد.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| نام بیماری | برفک دهان (کاندیدیازیس دهان) |
| عامل بیماریزا | رشد بیشازحد قارچ کاندیدا آلبیکنس |
| علائم اصلی | لکههای سفید یا کرمیرنگ روی زبان، گونهها، لثهها و گلو، سوزش، درد، مشکل در بلع |
| گروههای در معرض خطر | نوزادان، سالمندان، افراد با سیستم ایمنی ضعیف |
| علل شایع | عدم تعادل میکروبی، بیماریهای زمینهای، استرس، مصرف برخی داروها |
| روشهای انتقال | تماس مستقیم، استفاده مشترک از وسایل شخصی، شیردهی مادر به نوزاد |
| درمانها | داروهای ضدقارچ، رعایت بهداشت دهان، اصلاح رژیم غذایی |
| پیشگیری | مسواک زدن منظم، عدم استفاده مشترک از وسایل شخصی، تقویت سیستم ایمنی |
روشهای گامبهگام درمان قارچ دهان
درمانهای دارویی تجویزی و بدون نسخه
برای درمان برفک دهان، پزشک یا دندانپزشک ممکن است داروهای ضدقارچ مختلفی را تجویز کند. رایجترین این داروها شامل نیستاتین (بهصورت قطره یا دهانشویه)، میکونازول (بهصورت ژل دهانی، مانند داکتارین) یا فلوکونازول (بهصورت قرص یا کپسول برای عفونتهای گستردهتر) هستند. داروهای بدون نسخه نیز ممکن است در موارد خفیف و با مشورت داروساز کمککننده باشند؛ اما انتخاب داروی مناسب و دوز مصرفی حتماً باید توسط پزشک یا داروساز صورت گیرد.
مراجعه به متخصص بیماریهای دهان و دندان
اگر علائم برفک دهان شما پس از یک هفته استفاده از درمانهای خانگی یا داروهای بدون نسخه بهبود نیافت، یا اگر درد شدید، تب، دشواری در بلع را تجربه میکنید، حتما باید به متخصص بیماریهای دهان و تشخیص مراجعه کنید.
نقش متخصص در تشخیص و درمان پیشرفته
متخصص بیماریهای دهان و دندان میتواند با معاینه دقیق دهان، برفک دهان را تشخیص دهد. در صورت نیاز، ممکن است آزمایشهای تکمیلی مانند نمونهبرداری یا آزمایش خون برای بررسی بیماریهای زمینهای توصیه شود. آنها میتوانند داروهای ضدقارچ قویتر و هدفمندتری تجویز کرده و به مدیریت بیماریهای زمینهای کمک کنند. برای بیماران دارای کارهای دندانپزشکی پیچیده یا ایمپلنت، متخصص راهنماییهای ویژهای برای حفظ بهداشت و پیشگیری از تجمع قارچ ارائه میدهد. در برخی موارد، متخصصان ممکن است از روشهای پیشرفتهتری مانند لیزر برای درمان زخمها، کاهش التهاب یا کمک به بهبودی بافتهای دهانی آسیبدیده مرتبط با عفونتهای قارچی استفاده کنند.
خانم دکتر عاطفه توانگر با تخصص در این حوزه، سلامت تمامی بافتهای نرم دهان شامل لب، زبان، گونه، لثه، کف دهان و… را به دقت ارزیابی کرده و با دانش و مهارت کامل در تشخیص و درمان صحیح بیماریهای پیچیده دهان، بهترین راهکار درمانی را برای شما در نظر میگیرند.
پیشگیری از عود مجدد قارچ دهان
رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان
بهداشت دهان و دندان نقش کلیدی در پیشگیری از برفک دهان و عود آن دارد. دندانهای خود را حداقل دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید و روزانه نخ دندان بکشید. اگر از دندان مصنوعی استفاده میکنید، آنها را شبها خارج کرده، بهخوبی با محلولهای مخصوص تمیز و ضدعفونی کنید. پس از هر بار استفاده از کورتیکواستروئیدهای استنشاقی، دهان خود را با آب بشویید تا از رشد قارچ پیشگیری شود.
تغییرات رژیم غذایی و سبک زندگی
برای پیشگیری از رشد بیش از حد قارچ
کاندیدا، مصرف قند و غذاهای فرآوریشده را کاهش دهید. رژیم غذایی سرشار از سبزیجات، پروتئینهای بدون چربی و غذاهای تخمیری مانند ماست پروبیوتیک (بدون شکر) را در برنامه غذایی خود بگنجانید. کنترل دقیق قند خون در افراد دیابتی، ترک سیگار، مدیریت استرس و درمان فوری عفونتهای قارچی واژن (بهویژه در دوران بارداری) نیز از اقدامات مهم پیشگیرانه هستند. در دوران بارداری، درمان عفونت قارچی با مشورت پزشک ضروری است.
نتیجهگیری
برفک دهان یک عارضه قابل درمان است که با رعایت بهداشت مناسب و تغییرات سبک زندگی قابل کنترل است. در حالی که درمانهای خانگی میتوانند در موارد خفیف کمککننده باشند، تشخیص و درمان بهموقع توسط متخصص بیماریهای دهان و دندان، بهویژه در موارد شدید یا مقاوم، از اهمیت بالایی برخوردار است. با پیگیری توصیههای این مقاله، میتوانید به طور موثر از شر قارچ دهان خلاص شده و سلامت دهان خود را حفظ کنید.
در همین راستا، خانم دکتر عاطفه توانگر با دانش تخصصی در این حوزه، سلامت تمامی بافتهای نرم دهان شامل لب، زبان، گونه، لثه، کف دهان و… را به صورت علمی و دقیق بررسی کرده و با مهارت کامل در تشخیص صحیح، بهترین مسیر درمانی را برای رفع ضایعات و ارائه خدماتی نظیر درمان آفت، لیکن پلان، موکوسل (کیست دهان و لب)، بوی بد دهان، انواع برآمدگیهای لثه و همچنین تشخیص و درمان سرطان دهان ارائه میدهند. شایان ذکر است کلیه مراحل تشخیص و خدمات تخصصی نوین دندانپزشکی با لیزر، از جمله لیفت لثه، فرنکتومی، بلیچینگ و درمان تیرگی لثه با لیزر در مطب ایشان انجام میشود. شما عزیزان میتوانید جهت بررسی سلامت دهان، رزرو نوبت و هماهنگی، با شماره ۰۹۱۳۰۹۳۰۳۸۳ تماس بگیرید یا در پیامرسان واتسآپ به همین شماره پیام دهید تا در سریعترین زمان ممکن هماهنگیهای لازم برای شما صورت گیرد.
