درمان عفونت لثه زیر دندان مصنوعی میتواند با رعایت ساده اما مؤثر بهداشت دهان و دندان مصنوعی بهصورت خانگی آغاز شود و از پیشرفت عفونت جلوگیری کند. برداشتن دندان مصنوعی شبها، تمیز کردن دقیق آن با محلولهای ضدعفونیکننده، شستشوی لثهها و دهان با آب نمک و رعایت نکات پیشگیری مانند معاینات منظم دندانپزشکی و استفاده از دندان مصنوعی مناسب، نقش کلیدی در کاهش درد، تورم و التهاب دارند. با پیروی از این راهکارهای عملی، میتوانید سلامت لثهها را حفظ کرده و از مشکلات جدیتر جلوگیری کنید، در حالی که در صورت عدم بهبود، مراجعه به دندانپزشک برای درمان تخصصی ضروری است.
این مقاله از دکتر عاطفه توانگر راهکارهای عملی و گام به گامی را برای شما فراهم میکند تا با شناخت علائم عفونت لثه زیر پروتز و روشهای پیشگیری از آن، لثههای خود را سالم نگه دارید و از عوارض احتمالی جلوگیری کنید.
درمان عفونت لثه زیر دندان مصنوعی
این بخش راهنمایی عملی و گام به گام برای مدیریت و درمان خانگی عفونت لثه، به ویژه برای کاربران دندان مصنوعی، ارائه میدهد. هدف این است که با رعایت دقیق این مراحل، بتوانید علائم را کاهش داده و از پیشرفت عفونت پیشگیری کنید.
مراحل گام به گام درمان خانگی
درمان عفونت لثه زیر دندان مصنوعی نیازمند رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان مصنوعی است. مراحل زیر را به دقت دنبال کنید:
- برداشتن دندان مصنوعی: هر شب قبل از خواب، دندان مصنوعی خود را بردارید تا لثهها استراحت کنند و هوا به آنها برسد. این کار به کاهش فشار و تحریک لثهها کمک میکند.
- تمیز کردن کامل دندان مصنوعی: دندان مصنوعی را با برس مخصوص و محلول تمیزکننده دندان مصنوعی (نه خمیردندان معمولی) کاملاً بشویید تا پلاک، باکتری و ذرات غذا از بین بروند. سپس، آن را در محلول ضدعفونیکننده مخصوص دندان مصنوعی قرار دهید. این محلولها به از بین بردن باکتریها و قارچها کمک شایانی میکنند.
- تمیز کردن لثهها: با مسواک نرم یا گاز استریل مرطوب، به آرامی لثهها، زبان و سقف دهان خود را ماساژ دهید. این کار به بهبود جریان خون و از بین بردن باکتریها کمک میکند. این کار به تحریک بافت لثه و حذف پلاکهای میکروبی کمک میکند.
- شستشوی دهان: دهان خود را با آب نمک گرم (یک قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب گرم) یا دهانشویه ضدعفونیکننده (مانند کلرهگزیدین، با تجویز دندانپزشک و برای مدت محدود) شستشو دهید. این کار به کاهش التهاب، از بین بردن باکتریها و تسکین درد کمک میکند.
- استفاده از کمپرس سرد یا گرم: برای کاهش درد و تورم، میتوانید از کمپرس سرد یا گرم در ناحیه خارجی فک استفاده کنید. کمپرس سرد برای کاهش تورم و کمپرس گرم برای تسکین درد و بهبود گردش خون مفید است.
اشتباهات رایج که باید از آنها اجتناب کرد
برای جلوگیری از بدتر شدن عفونت لثه و تسریع روند بهبودی، از انجام برخی اشتباهات رایج خودداری کنید:
- خوابیدن با دندان مصنوعی: هرگز با دندان مصنوعی نخوابید، زیرا این کار باعث تجمع باکتریها و فشار مداوم بر لثهها میشود و خطر عفونت را به شدت افزایش میدهد.
- استفاده از خمیردندان معمولی: خمیردندانهای معمولی ساینده هستند و میتوانند به دندان مصنوعی آسیب برسانند و سطح آن را برای چسبیدن باکتریها مستعدتر کنند. همیشه از محصولات مخصوص دندان مصنوعی استفاده کنید.
- نادیده گرفتن علائم: به محض مشاهده علائم عفونت، به سرعت اقدامات درمانی را آغاز کنید و در صورت عدم بهبود، به دندانپزشک مراجعه کنید. تأخیر در درمان میتواند عوارض جدیتری به دنبال داشته باشد.
- استفاده خودسرانه از آنتیبیوتیک: مصرف آنتیبیوتیک بدون تجویز پزشک میتواند منجر به مقاومت دارویی و عوارض جانبی شود. آنتیبیوتیکها فقط باید تحت نظر دندانپزشک مصرف شوند.
نکات حرفهای برای نتیجه بهتر
برای دستیابی به بهترین نتایج در درمان و پیشگیری از عفونت لثه زیر دندان مصنوعی، نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- معاینات منظم دندانپزشکی: حداقل دو بار در سال برای بررسی وضعیت لثهها و دندان مصنوعی به دندانپزشک مراجعه کنید. این معاینات به تشخیص زودهنگام مشکلات کمک میکند.
- اطمینان از تناسب دندان مصنوعی: دندان مصنوعی باید به خوبی روی لثهها قرار گیرد. دندان مصنوعی نامناسب میتواند باعث تحریک و زخم شدن لثهها و افزایش خطر عفونت شود. در صورت لق شدن یا ناراحتی، برای تنظیم مجدد یا تعویض به دندانپزشک مراجعه کنید.
- رژیم غذایی سالم: مصرف قند و نوشیدنیهای شیرین را محدود کنید و از یک رژیم غذایی متعادل برای تقویت سیستم ایمنی بدن خود پیروی کنید. میوهها و سبزیجات تازه به سلامت لثهها کمک میکنند.
- ترک سیگار: سیگار کشیدن یکی از عوامل اصلی بیماریهای لثه است و روند بهبودی را کند میکند. ترک سیگار به طور قابل توجهی خطر عفونت را کاهش میدهد.
علائم و نشانههای عفونت لثه زیر دندان مصنوعی
شناخت علائم عفونت لثه، به ویژه در افرادی که از دندان مصنوعی استفاده میکنند، برای تشخیص زودهنگام و درمان به موقع حیاتی است.
- قرمزی، تورم و حساسیت لثهها در ناحیه زیر دندان مصنوعی
- خونریزی لثه هنگام تمیز کردن
- احساس درد هنگام جویدن یا صحبت کردن
- بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند در دهان
- مشاهده ترشحات چرکی از زیر دندان مصنوعی
- تحلیل رفتن لثهها
- لق شدن دندان مصنوعی
- ایجاد زخم در دهان
- حساسیت به غذاهای گرم یا سرد
علل اصلی عفونت لثه مرتبط با دندان مصنوعی
عفونت لثه زیر دندان مصنوعی معمولاً ناشی از تجمع باکتریها و پلاک دندانی است که به دلایل مختلفی تشدید میشود.
- تجمع باکتریها و پلاک دندانی
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان مصنوعی
- دندان مصنوعی نامناسب یا لق
- استفاده مداوم از دندان مصنوعی بدون استراحت دادن به لثهها
- سیگار کشیدن
- دیابت کنترل نشده
- تغییرات هورمونی
- ضعف سیستم ایمنی بدن
- مصرف برخی داروها
- چسبهای دندان مصنوعی نامناسب یا استفاده نادرست از آنها
روشهای درمانی پزشکی برای عفونت لثه
در صورتی که عفونت لثه با روشهای خانگی بهبود نیابد یا شدید باشد، مراجعه به دندانپزشک برای درمانهای پزشکی ضروری است.
- آنتیبیوتیکهای خوراکی یا موضعی (مانند آموکسیسیلین، مترونیدازول، ژلهای کلیندامایسین)
- جرمگیری عمیق (شامل پاکسازی ریشه دندانها و زیر خط لثه)
- جراحی لثه (مانند برداشتن بافت آسیبدیده یا جراحی فلپ)
- پیوند بافت یا استخوان
- دهانشویههای قویتر (مانند کلرهگزیدین، با تجویز پزشک)
پیشگیری از عفونت لثه دندان مصنوعی
پیشگیری از عفونت لثه زیر دندان مصنوعی بسیار آسانتر و کمهزینهتر از درمان آن است.
- رعایت بهداشت دهان و دندان مصنوعی به صورت روزانه
- مسواک زدن منظم لثهها و زبان با یک مسواک نرم
- تمیز کردن کامل دندان مصنوعی پس از هر وعده غذایی
- قرار دادن دندان مصنوعی در محلول ضدعفونیکننده مخصوص در طول شب
- مراجعه منظم به دندانپزشک
- اطمینان از تناسب صحیح پروتز
- پرهیز از مصرف دخانیات
- شستشوی دهان با آب نمک گرم
- محدود کردن مصرف غذاهای شیرین
- استفاده از چسب دندان مصنوعی مناسب و تمیز کردن روزانه آن
چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
تشخیص زودهنگام و مراجعه به موقع به دندانپزشک میتواند از پیشرفت عفونت لثه و بروز عوارض جدیتر جلوگیری کند.
- درد شدید، تورم مداوم، خونریزی زیاد، ترشحات چرکی، تب
- لق شدن دندان مصنوعی یا عدم تناسب صحیح آن
- عدم بهبود علائم با وجود رعایت بهداشت و روشهای خانگی
- بدتر شدن علائم
- وجود هرگونه زخم یا ضایعه در دهان که بیش از دو هفته باقی بماند
نتیجهگیری
عفونت لثه زیر دندان مصنوعی مشکلی جدی است که با رعایت بهداشت دقیق و مراقبتهای لازم، قابل پیشگیری و درمان خواهد بود. با پیروی از دستورالعملهای گام به گام برای تمیز کردن دندان مصنوعی و لثهها، پرهیز از اشتباهات رایج و توجه به نکات حرفهای، میتوانید سلامت دهان و دندان خود را به بهترین شکل حفظ کنید. به یاد داشته باشید که در صورت مشاهده علائم شدید یا عدم بهبود، مراجعه به دندانپزشک برای دریافت درمانهای تخصصی ضروری است تا از عوارض طولانیمدت جلوگیری کرده و لبخندی سالم داشته باشید.
